İnceleme Alanı ^

Yara balistiği, mermi çekirdekleri ile ateşli silahlardan atılan diğer cisimlerin insan vücuduna veya başka bir canlıya (hayvana) nüfuz etmesinin yol açtığı etkilerin bilimsel olarak incelenmesidir. Mermi çekirdeklerinin dokulardaki ve dokuyu taklit eden malzemelerdeki davranışını inceleyen, terminal balistiğin özel bir alanıdır. Bir mermi çekirdeğinin davranış ve etkinlik özelliklerini inceler; bunlar arasında deri ve dokulara nüfuz etmek için gerekli hız, mermi çekirdeğinin genleşmesi, parçalanması ve deformasyonu, izlediği yoldan sapması ve takla atması ile deri, dokular ve insan vücudunun yoğunluğunu taklit eden malzemeler delindikten sonraki nüfuz etme davranışı ve hız kaybı yer alır.

Daha özel olarak, terminal balistiğin bir alt dalı olan yara balistiği, insan vücudu mermi çekirdekleri veya ateşli silahlardan atılan diğer cisimlerle vurulduğunda dokularda ortaya çıkan etkileri ve olguları inceleyen, balistik biliminin son derece önemli bir dalıdır.

Travmatik kavitelerin oluşumu. © 2010 Lichte et al.; lisans sahibi: BioMed Central Ltd.

Neleri kapsar ^

Yara balistiğinde incelenen konulardan bazıları şunlardır:

A. Mermi çekirdeğinin insan vücuduna girişi ve vücuttan çıkışı.

B. Dokularda birincil ve ikincil kavitelerin oluşumu: kalıcı yara kanalı ve geçici kavite.

C. Enerjinin açığa çıkması sonucunda kemiklere ve organlara etki eden kuvvetler.

D. Yaralanmaların şiddeti ve kapsamı.

Çoğu kişi ateşli silah yarasını, mermi çekirdeğinin bir matkap ucunun tahtayı delmesi gibi vücudu delip geçerek bir perforasyon, yani çevresi sabit sınırlara sahip bir delik oluşturması şeklinde düşünür.

Bu tasvir yanlıştır; çünkü vücut içinde hareket eden bir mermi çekirdeği, izlediği yol boyunca dokuyu ezer ve yırtar; aynı zamanda çevredeki dokuyu radyal olarak dışarı doğru sürükler. Böylece mermi çekirdeğinin çapından önemli ölçüde daha büyük bir geçici kavite oluşturur.

İlk hızlı genişlemesinden çökmesine kadar 5–10 msec süren geçici kavite, sonunda kaybolup kalıcı yara kavitesini bırakmadan önce giderek zayıflayan bir dizi pulsasyon ve kasılma geçirir.

Kalıcı kavitedeki doku hasarı ile geçici kavitenin mermi çekirdeğinin izlediği yolun çevresindeki dokular üzerindeki etkilerinin — yırtılma, sıkışma ve gerilme — birleşimi, yaranın nihai kapsamını belirler.

Geçici kavitenin vücuttaki konumu, büyüklüğü ve şekli; mermi çekirdeğinin dokudan geçerken kaybettiği kinetik enerji miktarına, bu enerjinin kaybolma hızına ve dokunun esnekliği ile kohezyonuna bağlıdır.