Šta ispituje ^

To je naučno proučavanje posledica prodiranja metaka i drugih projektila vatrenog oružja u ljudsko ili drugo živo (životinjsko) telo. Predstavlja posebnu oblast terminalne balistike koja proučava ponašanje projektila u tkivima i materijalima koji oponašaju tkivo. Obuhvata karakteristike dejstva metka, kao što su: brzina potrebna za prodiranje kroz kožu i tkiva, njegova ekspanzija, fragmentacija, deformacija, odstupanje od putanje i prevrtanje, kao i karakteristike prodiranja i gubitka brzine usled perforacije kože, tkiva i materijala koji oponašaju gustinu ljudskog tela.

Tačnije, balistika rana je podgrana terminalne balistike i predstavlja posebno važnu oblast balističke nauke koja proučava efekte i pojave nastale u tkivima ljudskog tela kada ga pogode meci ili drugi projektili vatrenog oružja.

Nastanak ranevih šupljina. © 2010 Lichte i dr.; nosilac licence: BioMed Central Ltd.

Šta obuhvata ^

Među pitanjima koja se ispituju u balistici rana nalaze se:

A. Ulazak projektila u ljudsko telo i njegov izlazak iz tela.

B. Nastanak primarnih i sekundarnih šupljina u tkivima: trajne raneve šupljine i privremene šupljine.

V. Sile koje usled oslobađanja energije deluju na kosti i organe.

G. Težina i obim povreda.

Većina ljudi prostrelnu ranu zamišlja kao posledicu prolaska metka kroz telo, poput burgije kroz drvo, pri čemu nastaje perforacija, odnosno otvor sa stabilno ograničenim ivicama.

Ova predstava je pogrešna, jer metak koji se kreće kroz telo drobi i kida tkivo duž svoje putanje, a istovremeno radijalno pomera okolno tkivo ka spolja, stvarajući privremenu šupljinu znatno veću od prečnika metka.

Privremena šupljina postoji od 5 do 10 msec — od početnog brzog širenja do kolapsa — i prolazi kroz niz postepeno slabijih pulsacija i kontrakcija pre nego što konačno nestane, ostavljajući trajnu ranevu šupljinu.

Kombinacija oštećenja tkiva u trajnoj šupljini i uticaja privremene šupljine na tkivo oko putanje metka (razaranje, kompresija i istezanje) na kraju određuje obim rane.

Položaj, veličina i oblik privremene šupljine u telu zavise od količine kinetičke energije koju metak izgubi prolaskom kroz tkivo, od brzine gubitka te energije, kao i od elastičnosti i kohezivnosti tkiva.