چه چیزی را بررسی می‌کند ^

این علم، مطالعهٔ علمی آثار نفوذ گلوله‌ها و پرتابه‌های سلاح گرم به بدن انسان یا هر بدن زندهٔ دیگری (حیوانی) است. این حوزه شاخه‌ای ویژه از بالیستیک نهایی است که رفتار گلوله‌ها را در بافت و مواد شبیه‌ساز بافت بررسی می‌کند. این بررسی، ویژگی‌های عملکرد یک گلوله را دربر می‌گیرد، از جمله: سرعت لازم برای نفوذ در پوست و بافت‌ها، انبساط، تکه‌تکه‌شدن، تغییر شکل، انحراف مسیر و واژگونی آن، و نیز ویژگی‌های نفوذ و کاهش سرعت آن در نتیجهٔ سوراخ‌کردن پوست، بافت‌ها و موادی که چگالی بدن انسان را شبیه‌سازی می‌کنند.

به‌طور مشخص‌تر، بالیستیک زخم، که زیرشاخه‌ای از بالیستیک نهایی است، شاخه‌ای بسیار مهم از علم بالیستیک به شمار می‌رود و آثار و پدیده‌هایی را بررسی می‌کند که هنگام اصابت گلوله‌ها یا پرتابه‌های سلاح گرم به بدن انسان، در بافت‌های آن ایجاد می‌شوند.

تشکیل حفره‌های زخم. © 2010 Lichte et al.؛ دارندهٔ مجوز: BioMed Central Ltd.

چه چیزهایی را در بر می‌گیرد ^

برخی نمونه‌های موضوعاتی که در بالیستیک زخم بررسی می‌شوند عبارت‌اند از:

الف. ورود پرتابه به بدن انسان و خروج آن از بدن.

ب. ایجاد حفره‌ها (اولیه و ثانویه) در بافت‌ها: حفرهٔ دائمی زخم و حفرهٔ موقت زخم.

ج. نیروهایی که در اثر آزادشدن انرژی بر استخوان‌ها و اندام‌ها وارد می‌شوند.

د. شدت و گسترهٔ آسیب‌ها.

برداشت بیشتر افراد از زخم ناشی از شلیک، گلوله‌ای است که مانند مته‌ای که از چوب می‌گذرد، از بدن عبور می‌کند و سوراخی، یعنی دهانه‌ای با مرزهای پیرامونی ثابت، به وجود می‌آورد.

این برداشت نادرست است، زیرا گلوله‌ای که در بدن حرکت می‌کند، بافت را در مسیر خود خرد و قطعه‌قطعه می‌کند و هم‌زمان بافت پیرامون را در امتداد مسیر خود به‌صورت شعاعی به بیرون می‌راند؛ در نتیجه حفره‌ای موقت ایجاد می‌شود که به‌طور قابل توجهی بزرگ‌تر از قطر گلوله است.

حفرهٔ موقت از گسترش سریع اولیه تا فروپاشی خود 5–10 msec دوام دارد. این حفره پیش از آنکه سرانجام ناپدید شود و حفرهٔ دائمی زخم را بر جای بگذارد، مجموعه‌ای از تپش‌ها و انقباض‌های به‌تدریج کوچک‌تر را پشت سر می‌گذارد.

ترکیب آسیب بافتی در حفرهٔ دائمی و اثرات حفرهٔ موقت بر بافت پیرامون مسیر گلوله (قطعه‌قطعه‌شدن، فشردگی و کشش) در نهایت گسترهٔ زخم را تعیین می‌کند.

موقعیت، اندازه و شکل حفرهٔ موقت در بدن به مقدار انرژی جنبشی‌ای که گلوله هنگام عبور از بافت از دست می‌دهد، به نرخ ازدست‌رفتن آن انرژی و نیز به کشسانی و انسجام بافت بستگی دارد.