تعریف ^
منظور از “تصادفات رانندگی” حوادثی است که در راه عمومی یا در محلهای باز برای تردد وسایل نقلیه، با دخالت دستکم یک وسیله نقلیه رخ داده و موجب مرگ یا آسیبدیدگی یک یا چند نفر یا ایجاد خسارت مالی شده است.
کشور ما دارای آمار بالایی از تصادفات جادهای است که افزون بر تراژدی انسانی، ارتباط مستقیم با هزینههای اجتماعی و اقتصادی دارد.
انجام بررسیها ^
با بهکارگیری روشهای علمی-فنی شناختهشده در سطح بینالمللی، مستند از نظر علمی و قابل قبول در مراجع قضایی، وسایل نقلیه، اشیا یا مکانهای مرتبط با تصادفات رانندگی را بررسی میکنیم تا:
- دادهها و پارامترهای ایجاد تصادف تعیین، تحلیل و ارزیابی شوند، مانند: الف) وضعیت سطح راه، ب) شرایط حاکم (جوی، اجرای کارها و غیره)، ج) علائم راهنمایی، د) موقعیت وسایل نقلیه درگیر و غیره.
- آثار ایجادشده یا یافتشده از تصادف رانندگی تعیین، تحلیل و ارزیابی شوند، مانند: الف) خون، ب) آثار ترمز، ج) آثار شتابگیری، د) آثار مانور و غیره.
- مسیر، حرکت و موقعیت نهایی عابران و وسایل نقلیه درگیر و در صورت امکان رفتار ترافیکی عابران و رانندگان ارزیابی و تحلیل شود.
- اقدامات حفاظتی مانند جزایر جداکننده، موانع ایمنی، کیسههای هوا، کمربندهای ایمنی، کلاه ایمنی، صندلیهای ایمنی کودک و غیره ارزیابی و تحلیل شوند.
- دادههای مکانیکی وسایل نقلیه درگیر تعیین، تحلیل و ارزیابی شوند.
- ارزش پیش از واقعه محاسبه و خسارت مستقیم و تبعی و هزینه بازسازی برآورد شود.
- دادهها و پارامترها ارزیابی شوند تا مشخص شود آیا تصادف اعلامشده رخ داده است یا خیر.
بازدید محل - ارزیابی - بهرهبرداری ^
علاوه بر این انجام میدهیم:
- بازدید از محلی که تصادف رانندگی در آن رخ داده است، برای جستوجوی یافتههای گوناگون ناشی از آن و تعیین اوضاع و احوال واقعی، مانند: الف) وضعیت سطح راه، ب) شرایط حاکم، ج) علائم راهنمایی، د) موقعیت وسایل نقلیه درگیر، ه) یافتن آثار ناشی از تصادف (مانند خون، آثار ترمز، شتابگیری و مانور و غیره) و غیره.
- بازدید از وسایل نقلیه درگیر در تصادف رانندگی، برای تعیین موضوعاتی مانند: الف) نقاط آسیب، ب) موقعیت سرنشینان، ج) شرایط داخل وسیله نقلیه پیش از تصادف، د) وضعیت وسیله نقلیه، ه) یافتن آثار ناشی از تصادف (مانند خون و غیره) و غیره.
- نمایش تصادف رانندگی و بازسازی آن، برای درک شرایط وقوع آن.
- کنترل مکانیکی وسایل نقلیه درگیر در تصادف رانندگی، برای احراز سلامت وسایل نقلیه و تعیین اینکه آیا نقص یا بدکارکردی احتمالی در نتیجه نهایی نقش داشته است یا خیر.
- مطالعه و ارزیابی پرونده. بهویژه: اظهارات شهود، بازدیدها، کروکیها و نیز گزارشها و بررسیهای مراجع دولتی و سایر متخصصان.
- بهرهبرداری از عناصری که به بررسی بیشتر نیاز دارند، با مشخص کردن نقاطی برای تحلیل، مستندسازی و ارائه تکمیلی، و نیز با شناسایی نقاطی که امکان بررسی و بهرهبرداری از آنها وجود داشت اما درخواست متناظر مطرح نشده بود.
پرسشهای نمونهای که بسته به پرونده مورد بررسی میتوان مطرح کرد
^
- آیا میتوانید عوامل و شرایطی را که موجب تصادف شدند تعیین کنید؟
- آثار توصیفشده بهعنوان پیامد تصادف چگونه تفسیر و ارزیابی میشوند؟
- آیا نبود یا کمبود آثار پس از تصادف در محل وقوع آن توجیهپذیر است؟
- محل یک تصادف چگونه تفسیر و ارزیابی میشود؟
- شرایط حاکم در زمان وقوع تصادف چگونه ارزیابی میشود؟
- آیا قطعات پلاستیکی و سایر قطعات و همچنین آثار محل تصادف میتوانند ما را به وسیله نقلیه مظنون برسانند و آن را بهعنوان وسیلهای که محل را ترک کرده شناسایی کنند؟
- آیا معتقدید کنترل مکانیکی لازم است؟ در صورت مثبت بودن، چه احتمالاتی را آشکار میکند و دقیقاً چه چیزی باید بررسی شود؟
- آیا دخالت وسیله نقلیهای که پس از واقعه محل را ترک کرده است نتیجه میشود؟
- آیا روش بهکاررفته در نمونهگیری و بررسی خون همان روش مقرر بوده است؟
- آیا تصادف اعلامشده واقعی تلقی میشود؟