فعالیت حوزه ^
حوزه بررسیهای فیزیکی و شیمیایی در موارد مربوط به یافتههای گوناگون، شامل آثار و اقلام ادله، فعالیت میکند که برای آنها انجام آزمایشهای جنایی آزمایشگاهی شیمیایی، فیزیکی، فیزیکوشیمیایی، سمشناسی و غیره لازم است.
زمینههای کاربرد ^
با بهکارگیری روشهای علمی-فنیِ مورد شناسایی بینالمللی، دارای پشتوانه علمی و قابل پذیرش قضایی، بر روی ترکیبات آلی و معدنی و سازوکارهای گوناگون آزمایشهای آزمایشگاهی انجام میدهیم، با هدف:
- تعیین ترکیب و ساختار شیمیایی، مقدار، نوع، گونه، ماهیت، منشأ، کاربردهای احتمالی و میزان خطرناکی آنها.
- احراز اینکه آیا از یک منبع اولیه مشترک منشأ گرفتهاند یا خیر.
- تعیین شیوه کارکرد، اتصالبندی و راهاندازی سازوکارهای مختلف.
- شناسایی عناصر موجود در بقایای تیراندازی و تعیین فاصله شلیک و موارد مشابه.
بهطور خاص موارد زیر بررسی میشوند:
- مواد و اشیای آلی یا معدنی مختلف برای تعیین نوع، ماهیت، منشأ، کاربرد، خطرناکی و سایر ویژگیهای ماده، و همچنین برای احراز شباهت میان آنها و وجود یا عدم وجود منشأ مشترک.
- خون برای تعیین درصد الکل در اشخاص مظنون به مستی، بهویژه رانندگان وسایل نقلیه.
- رنگها و آثار رنگ با هدف: ۱) احراز اینکه دو رنگ یا دو اثر رنگ منشأ مشترک دارند یا خیر، و ۲) در صورت یافتن تراشهها یا پوستههای رنگ، تعیین تعداد، ضخامت، توالی و تهرنگ لایههای مختلف رنگ و مقایسه آنها با نمونههای متناظر گرفتهشده از سطح مظنون، مانند سطح وسیله نقلیه مظنون در تصادف رانندگی.
- مواد مخدر برای تعیین نوع، ماهیت، منشأ و کاربرد آنها.
- جوهرها برای ارزیابی ویژگیهای فیزیکوشیمیایی، تعیین قدمت، نوع، گونه و طبقهبندی آنها نسبت به ابزار نوشتاری و انجام مقایسه تطبیقی.
- فلزات و آلیاژهای آنها برای تعیین ماهیت و ترکیب شیمیایی فلز یا قطعه فلزی.
- الیاف بافتنی برای تعیین ویژگیهای فیزیکوشیمیایی آنها و انجام مقایسه تطبیقی.
- پلاستیکها برای تعیین نوع، رنگ و منشأ احتمالی آنها؛ مانند مورد تصادف رانندگی که از قطعات چراغ راهنمای خودرو میتوان نوع و مدل خودرو را تعیین و آن را با خودروی مظنون مرتبط کرد.
- شیشه و شیشه پنجره برای احراز اینکه قطعات ناشی از آنها منشأ مشترک دارند یا خیر؛ یعنی آیا برخی قطعات از شکستن یک شیء مورد بحث ناشی شدهاند.
- طنابها برای تعیین نوع، ساختار و سایر ویژگیهای آنها، و نیز احراز اینکه آیا دو قطعه طناب از یک طناب واحد منشأ گرفتهاند یا خیر.
- نقش کف کفش برای مقایسه با کفشهای مظنون، شناسایی نوع و نشان کفش، و نیز تعیین تعداد، جهت، جنسیت، قد و وزن احتمالی اشخاص دخیل.
- نقش لاستیک وسایل نقلیه برای شناسایی نوع و نشان آنها، مقایسه با لاستیک وسایل نقلیه مظنون، و در صورت امکان تعیین تعداد، جهت، وزن و ابعاد وسایل نقلیه دخیل.
- مواد آتشزا و مواد منفجره برای احراز اینکه مادهای آتشزا یا منفجره است یا خیر، تعیین ترکیب آن و شناسایی بقایای ماده آتشزا یا منفجره بهکاررفته.
- سازوکارهای آتشافروزی و انفجاری برای تعیین شیوه اتصالبندی، کارکرد و راهاندازی، شناسایی اجزای تشکیلدهنده، بررسی منشأ آنها و انجام مقایسه تطبیقی.
- مواد اشکآور، دودزا، ترقهها، آتشبازیها، منورها و غیره برای تعیین ماهیت، ترکیب، عملکرد، کاربرد و خطرناکی آنها، و نیز اینکه آیا مشمول مقررات قانون مربوط به سلاحها، منورها و مانند آن هستند یا خیر.
- بقایای تیراندازی برای احراز وجود بقایای تیراندازی بر دستها یا لباسهای مظنون و ارزیابی فاصله شلیک.
علاوه بر این انجام میدهیم:
- ارزیابی گزارشهای آزمایشهای آزمایشگاهیِ آزمایشگاههای دولتی و سایر آزمایشگاهها یا کارشناسان در موارد مرتبط با بررسیهای فیزیکی و شیمیایی.
- بهرهبرداری از دادهها که نیازمند بررسی بیشتر هستند، با مشخص کردن نکات جنایی برای تحلیل، مستندسازی و ارائه تکمیلی، و نیز با شناسایی مواردی که امکان بررسی یا بهرهبرداری آزمایشگاهی از آنها وجود داشته ولی درخواست مناسب مطرح نشده است.
پرسشهای نمونهای که میتوان بسته به پرونده مورد بررسی مطرح کرد
^
- درصد الکل در خون مورد بررسی چقدر است؟
- ترکیب شیمیایی ماده مورد بررسی، مانند پودر، چیست؟
- آیا پوسته رنگ یافتشده از خودروی مظنون منشأ گرفته است؟
- آیا جوهرهای بررسیشده ویژگیهای فیزیکوشیمیایی مشابه دارند؟
- آیا دو آلیاژ فلزی، مانند روکش گلولهها، دارای همان میزان فلزات هستند؛ یعنی آیا ممکن است از همان قطعه اولیه منشأ گرفته باشند؟
- آیا الیاف بافتنی یافتشده از لباس مظنون منشأ گرفتهاند؟
- آیا برادههای یافتشده ترکیب شیمیایی مشابه با شیء مظنون، مانند ابزار، کلید و غیره، دارند؟
- آیا قطعات یافتشده از مادهای خاص، مانند مرمر، از نمونه مشخص مورد بررسی منشأ گرفتهاند؟
- آیا قطعات یافتشده، مانند پلاستیک یا شیشه، با شیء اصلی مظنون مورد بررسی منشأ مشترک دارند؟
- آیا نقش کف کفش یافتشده با کفش مظنون مرتبط است؟
- آیا نقشهای لاستیک چرخ یافتشده با خودروی مظنون مرتبط هستند؟
- مایعی که در محل تلاش برای آتشافروزی پیدا شده چیست؟
- اتصالبندی سازوکار انفجاری چگونه است؟
- آیا روی دستهای مظنون بقایای تیراندازی وجود دارد؟
- یافتن بقایای مرتبط با تیراندازی بر دستهای شخصی که شلیک نکرده چگونه قابل توجیه است؟
- چه عواملی بر شناسایی بقایای تیراندازی اثر میگذارند؟
- آیا وجود بقایای تیراندازی بر دستهای شخصی که شلیک کرده قطعی است؟
