فایدهٔ بررسیها ^قفلها و کلیدها اطلاعاتی فراهم میکنند که میتواند به روشن شدن جرایم مختلف منجر شود.
در بیشتر تحقیقات، کلیدها نزد قربانیان، مظنونان، در صحنه جرم، در وسایل نقلیه یا در پروندههایی که در ابتدا بیارتباط به نظر میرسند یافت میشوند؛ هر کلید میتواند پیوند مهمی با یک مکان یا شیء ایجاد کند.
بررسیهای آزمایشگاهی ^با بهکارگیری روشهای علمی-فنی شناختهشده بینالمللی، مستند از نظر علمی و قابل پذیرش در دادگاه، آزمایشهایی را با
تجهیزات ویژه و نرمافزارهای تخصصی, بر روی انواع کلیدها و قفلهای منازل، وسایل نقلیه، سوئیچهای خودرو، گاوصندوقها و سازوکارهای مشابه انجام میدهیم، با هدف:
- احراز امکان دسترسی اشخاص درگیر به محل وقوع جرم یا ارتباط آنان با فضاهای مختلف.
- بررسی اینکه آیا کلیدها به دارندگان خود امکان کار با همان قفل را از طریق مقایسه نوع و برش میدهند یا نه.
- تعیین دادههای منشأ کلیدها، قفلها، اجزای آنها، اشیای مرتبط و ابزارها.
- احراز اینکه آیا قفلها شکسته شده یا تلاش برای شکستن آنها شده است و چه ابزاری به کار رفته است.
- تحلیل آماری نتایج بهدستآمده.
افزون بر کلیدهای معمول خودرو و منزل، کلیدهای مربوط به مکانها یا کاربردهای تخصصی نیز بررسی میشوند، مانند:
- بانکها،
- ادارات پست،
- کمدهای عمومی در رختکنها، ایستگاهها و غیره،
- صندوقهای امانات،
- قفلهای گاوصندوق با امنیت بالا،
- کلیدهای ویژه Change Key برای تغییر ترکیب قفلهای گاوصندوق و خزانه،
- قفلهای متحرک با امنیت بالا، یعنی قفلهای آویز،
- قفلهای امنیتی نوع Abloy، Assa، Mul-T-Lock، Sargent & Greenleaf، Keso،
- دستگاههای فروش خودکار،
- سامانههای هشدار،
- تلفنها،
- سامانههای دسترسی به فضاهای هتل و غیره،
این عناصر میتوانند تحقیق تکمیلی را برای شناسایی نوع قفل، مالک، نصب مشخص و محل آن برانگیزند.
علاوه بر این انجام میدهیم:
- ارزیابی گزارشهای آزمایشگاهی آزمایشگاههای دولتی، دیگر آزمایشگاهها یا کارشناسان, در پروندههای مربوط به کلیدها، قفلها و اشیای مرتبط.
- بهرهبرداری از دادهها, که نیازمند بررسی بیشترند، با مشخص کردن نقاط جرمشناختی برای تحلیل، مستندسازی و ارائه تکمیلی.
پرسشهای نمونهای که بسته به پرونده مورد بررسی میتوان مطرح کرد
^ - در ورود یا نقض اعلامشده، آیا شکستگی قفل احراز میشود؛ برای نمونه قفل گاوصندوق، در، خودرو و مانند آن؟
- آیا ابزارهای سرقت یافتشده میتوانند قفل مشخص را باز یا تخریب کنند؛ یعنی آیا قادرند وارد سوراخ قفل شوند و مشخصات فنی لازم برای شکستن یا گشودن آن را دارند؟
- آیا اخیراً یا در گذشته، شکستگی یا تلاش برای شکستن قفل با ابزار سرقت انجام شده و نوع ابزار استفادهشده چیست؛ بهویژه وقتی ظن ورود شخصی به یک محل وجود دارد ولی دلیل دیگری در دست نیست؟
- کلید مورد بررسی برای کدام رده، نوع و گونه قفل طراحی شده است؛ مانند سیلندر با مارک و نوع مشخص، کلید خودرو با مارک و مدل مشخص، کلید گاوصندوق، کمد، بایگانی یا قفل متحرک/آویز؟
- آیا کلید مورد بررسی اصل است یا کپی؛ یعنی هنگام خرید همراه قفل بوده یا در زمان بعدی ساخته و بریده شده است؟
- آیا کلید مورد بررسی از نمونه مشخصی از کلید اصل یا کپی شده کپیبرداری شده است؛ یعنی از کلیدی که در اختیار ماست یا از کلید دیگری که ناشناخته است؟
- آیا کلید مورد بررسی بهتازگی کپی شده است؟
- آیا کلید مورد بررسی با ماشین تکثیر کلید شکل داده یا بریده شده، یا بهصورت دستی شکل داده و بریده شده است؛ یعنی با ماشین کپی شده یا شخصی آن را با سوهان ساخته یا دستکاری کرده است؟
- آیا کلید مورد بررسی ساییدگی ناشی از استفاده را نشان میدهد؟
- آیا کلید مورد بررسی میتواند بهطور جایگزین برای قفلهایی با نوع/پروفایل دیگر نیز استفاده شود؛ یعنی کلیدی که برای قفل با مارک مشخص ساخته شده در قفل دیگری به کار رود؟
- آیا کلید کشفشده قفل مشخص را فعال میکند چون برای آن ساخته شده، یا به سبب اتفاق؛ یعنی در کارخانه برای همان قفل ساخته شده یا به دلیل پایان یافتن ترکیبها ساخته شده است، امری که به معنای بازسازی کارخانهای همه ترکیبها از ابتداست؟
- تعداد احتمالی کلیدهایی با همان ترکیب کلید مورد بررسی که در بازار یونان در گردشاند چقدر است؛ یعنی کارخانه پس از چند قفل همان ترکیب را تکرار میکند و در مجموع چه تعداد وارد بازار یونان شده یا در آن گردش یافته است؟
- چه کسی قفل مشخص را ساخته است؛ یعنی کدام کارخانه یا کارگاه، و محل دفتر مرکزی و شعب آن کجاست؟
- آیا این قفل توسط بیش از یک سازنده تولید میشود و در چه منطقه جغرافیایی؛ و آیا در بازار یونان عرضه میشود یا نه؟
- این قفل مشخص چه زمانی وارد شده و توسط چه کسی در بازار یونان توزیع میشود؛ یعنی چه کسانی در یونان آن را میفروشند و از چه زمانی؟
- آیا ویژگیهای نوع/پروفایل قفل معمولی، ویژه یا نادر است؛ یعنی آیا قفلی پرکاربرد است یا به ردهای ویژه یا نادر تعلق دارد؟
- قفل تا چه اندازه میتواند قدیمی باشد؛ یعنی آیا سالهای زیادی است که در بازار یونان در گردش است؟
- آیا قفل مشخص عیب یا ساییدگی دارد؛ یعنی آیا ممکن است با کلیدهایی که برای آن نیستند قفل یا باز شود؟
- آیا قفل از نوع دارای گردش کنترلشده است؛ یعنی آیا اطلاعات مالک آن ثبت شده است؟
- دسترسی به کلیدهای شکلنگرفته (blank) و ماشینهای برش برای قفل مشخص دارای گردش کنترلشده چگونه است؛ یعنی چه کسانی و چگونه آنها را معامله میکنند؟
- آیا هر شخصی میتواند برای قفل دارای گردش کنترلشده کلید بازتولید یا کپی کند؛ یعنی هر قفلسازی میتواند یا باید مجاز باشد و این امر چگونه تضمین میشود؟
- آیا برای این قفل مشخص اطلاعات مالک، قفلساز یا منطقه جغرافیایی توزیع ثبت شده است؛ یعنی آیا فروشنده برای این قفل پرونده مشتریان نگهداری میکند؟
- آیا سازنده کلید شکلنگرفته (blank) میتواند ما را به فروشنده محلی برساند؛ یعنی آیا کارخانه میداند کلیدها در کجا توزیع شدهاند؟
- آیا نشانههای روی کلید اطلاعات بیشتری فراهم میکنند؛ مانند شناسایی سازنده کلید و قفل، شناسایی ویژگیهای نوع/پروفایل، اطلاعات قفلساز و ترکیب یا کد فعالسازی قفلی که کلید برای آن ساخته شده است؟
- آیا نشانههای فوق میتوانند ما را به مالک قفل برسانند؟
- آیا اشخاص درگیر با مکان مشخص ارتباط دارند؛ مانند محل نگهداری مواد مخدر، سلاح و غیره؟
- احتمال آماری ارتباط تصادفی میان کلیدی که نزد مظنون یافت شده و یک قفل مشخص چیست؛ یعنی آیا از نظر آماری رابطه مظنون تقویت میشود یا رخداد تصادفی؟
