Konsulent për hetime kriminalistike FIC
Konsulent për hetime kriminalistike


EKSPERTË GJYQËSORË
ANALISTË KRIMINALISTIKË

FIC Windows Utilities
FIC Windows Utilities

Armë zjarri dhe armë të tjera

 




Kuptimi i termave ^
Me termat Armë, Municione, Lëndë Shpërthyese, Mekanizma Shpërthyes dhe objekte të tjera të lidhura, kuptohen ato që përcaktohen në nenin 1 të Ligjit 2168/1993 “Rregullimi i çështjeve që kanë të bëjnë me armët, municionet, lëndët shpërthyese etj.”. Në veçanti:
ARMË është çdo mekanizëm i cili, me forcë shtytëse të prodhuar në çfarëdo mënyre, lëshon predhë, substanca kimike, rreze, flakë ose gaze dhe mund të shkaktojë plagosje ose dëmtim të shëndetit të personave, dëmtim të sendeve ose zjarr; në këtë kuptim përfshihen veçanërisht çdo armë zjarri, granatë dore dhe minë e çdo tipi, si edhe çdo pajisje që mund të shkaktojë në çfarëdo mënyre pasojat e mësipërme.
Armët ndahen kryesisht në: armë zjarri me tytë të vijëzuar, armë gjahu me tytë të lëmuar dhe armë pneumatike.
Armë zjarri me tytë të vijëzuar quhen të gjitha armët e zjarrit, pjesa e brendshme e tytës së të cilave nuk është e lëmuar, por ka vjaska ose kanale spirale (të formës së zakonshme ose poligonale), me drejtim djathtas (R) ose majtas (L).
Armët e gjahut me tytë të lëmuar janë armë që mbështeten në shpatull, njëtytëshe ose dytytëshe, me përsëritje ose gjysmëautomatike, me pjesën e brendshme të tytës të lëmuar dhe jo të vijëzuar; gjatësia e përgjithshme, gjatësia e tytës, kapaciteti i magazinës dhe destinacioni i tyre duhet të jenë në përputhje me ligjin e mësipërm. Në Greqi ato përbëjnë një mjet tradicional dhe të përhapur për kryerjen e veprave penale.
Vlen të përmenden edhe armët që kanë formën e një objekti tjetër. Këto armë të maskuara mund të jenë të standardizuara, pra të prodhimit industrial, ose të improvizuara. Më të përhapurat janë: “armë-stilolaps”, me formën e një stilolapsi metalik, dhe “armë-mbajtëse çelësash”, me formën e një mbajtëseje të vogël metalike çelësash, e cila ngjan edhe me telekomandën për aktivizimin ose çaktivizimin e alarmit të automjetit.
Armët pneumatike funksionojnë me ajër të kompresuar ose me dioksid karboni dhe lëshojnë sfera prej metali, plastike ose materiali tjetër.
Përveç sa më sipër, sipas Ligjit 2168/1993, armë konsiderohen gjithashtu objektet e përshtatshme për sulm ose mbrojtje dhe në veçanti: mekanizmat dhe çdo mjet për lëshimin e substancave kimike (SPRAY) ose për shkarkimin e energjisë elektrike; thikat e çdo lloji, përveç atyre mbajtja e të cilave justifikohet nga përdorimet që parashikon ligji; grushtet metalike, shkopinjtë metalikë ose jo metalikë dhe shkopinjtë e lidhur me zinxhir ose litar (nunçaku); shpatat, heshtat, kordhat, shpatat e shkurtra, bajonetat, kamat, harqet, arbaletat dhe shkopinjtë policorë; objektet ose mjetet për lëshimin e substancave që ndizen vetvetiu ose që përmbajnë lëndë kimike anestetike ose irrituese dhe janë të destinuara për sulm ose mbrojtje; si dhe pushkët nënujore të peshkimit që lëshojnë një objekt metalik të mprehtë (harpunë). Dispozitat e ligjit përfshijnë gjithashtu: silenciatorët që vendosen në çfarëdo arme; pajisjet ose instalimet për ndriçimin e objektivit ose të shënjestrës së armës; dylbitë optike të armëve, çdo lloj shënjestre dhe simulatorët e qitjes; pjesët e këmbimit, pjesët përbërëse dhe aksesorët e armëve dhe mekanizmave shpërthyes, si edhe pjesët e municioneve; kopjet (REPLICA) e armëve të zjarrit, kur mund të shndërrohen në armë reale, si edhe armët e zjarrit që nuk funksionojnë për shkak të një mungese ose dëmtimi thelbësor.
MUNICIONE janë të gjitha furnizimet e qitjes, veçanërisht fishekët e pushkëve luftarake, armëve automatike, topave, pistoletave dhe revolverëve, predhat e armëve të rënda dhe të artilerisë, si edhe sistemet e përbëra nga lëndë shpërthyese, mekanizma shpërthyes ose kombinime të tyre, të cilat mund të përdoren siç janë ose të lëshohen nga armë me trajektore të drejtë ose të lakuar. Në kuptimin e municioneve përfshihen edhe elementet e tyre aktive ose përbërëse, si kapsollat, gëzhojat, predhat dhe materialet me djegie të ngadaltë, si edhe fishekët me substanca kimike të dëmshme.
LËNDË SHPËRTHYESE janë trupat e ngurtë ose të lëngshëm që, për çfarëdo shkaku, pësojnë ndryshim kimik dhe shndërrohen në masa të gazta në kushte temperature dhe presioni të lartë, duke prodhuar efekte balistike ose shpërthyese.
MEKANIZËM SHPËRTHYES është çdo pajisje që mund të shkaktojë shpërthimin e çfarëdo lënde shpërthyese.
Çështjet që lidhen me importin, eksportin dhe rieksportin, transitin, prodhimin, riparimin dhe montimin e armëve dhe lëndëve shpërthyese, tregtimin dhe shpërndarjen, zotërimin, mbajtjen dhe transportin e armëve dhe lëndëve shpërthyese, përdorimin e lëndëve shpërthyese, përdorimin e armës, të shtënat e panevojshme, sekuestrimin dhe konfiskimin, lejet, përshtatshmërinë e armëve, poligonet e qitjes etj., rregullohen nga dispozitat e Ligjit 2168/1993, siç është në fuqi.

Ekzaminime laboratorike ^
Me zbatimin e metodave shkencore-teknike të njohura ndërkombëtarisht, të dokumentuara shkencërisht dhe të pranueshme në gjykatë, kryejmë ekzaminime laboratorike dhe ekzaminime të tjera mbi objekte dhe prova materiale që lidhen me armë zjarri dhe armë të tjera, me qëllim:

  1. Identifikimin e karakteristikave të përgjithshme të armëve dhe municioneve, për përcaktimin e tipit, llojit dhe funksionalitetit të tyre, si edhe përcaktimin e tipit dhe llojit të gëzhojave, predhave dhe objekteve të tjera të lidhura.
  2. Përcaktimin e aftësive të armëve dhe municioneve, në lidhje me pasojat traumatike dhe pasojat e tjera të shkaktuara nga përdorimi i tyre.
  3. Identifikimin e karakteristikave individuale dhe gjurmëve në armë, gëzhoja, predha dhe objekte të lidhura, përmes krahasimit të tyre në mikroskop të posaçëm krahasues, për të përcaktuar identitetin e armës së përdorur ose lidhjen ndërmjet objekteve të ekzaminuara.
  4. Ekzaminimin e çdo objekti tjetër të destinuar për sulm ose mbrojtje, si kopje armësh, armë të maskuara, armë me shkarkim elektrik, thika, spërkatës etj.
  5. Përcaktimin nëse objektet e ekzaminuara në përgjithësi përfshihen ose jo në dispozitat e Ligjit 2168/1993 “Rregullimi i çështjeve që kanë të bëjnë me armët, municionet, lëndët shpërthyese etj.”.

Këqyrje vendi - Vlerësim - Shfrytëzim ^
Përveç kësaj kryejmë:

  1. Këqyrje në vendin ku kanë ndodhur të shtënat, për përcaktimin e çështjeve të balistikës së jashtme dhe terminale-traumatike, si pozicioni i qitjes, trajektoret e predhave dhe efektet balistike.
  2. Paraqitjen & rindërtimin e skenës, për të kuptuar dhe verifikuar kushtet në të cilat është kryer veprimi që hetohet.
  3. Vlerësim balistik të raporteve të ekzaminimeve laboratorike të laboratorëve shtetërorë, laboratorëve të tjerë ose specialistëve, në raste që lidhen me armë dhe objekte të ngjashme, si për shembull zbulimi i mbetjeve të qitjes (GSR) në duart e personit të dyshuar si autor ose mbi veshje, si edhe vlerësimi i aftësisë balistike të objektit të ekzaminuar.
  4. Shfrytëzimin e të dhënave që kërkojnë ekzaminim të mëtejshëm, duke evidentuar pikat kriminalistike për analizë, dokumentim dhe paraqitje shtesë, si edhe duke identifikuar ato pika për të cilat ekziston mundësia e ekzaminimit dhe shfrytëzimit laboratorik, por nuk është paraqitur kërkesa përkatëse.

Pyetje orientuese që mund të shtrohen, në varësi të çështjes së ekzaminuar ^

  1. Cila armë është përdorur?
  2. Sa armë janë përdorur?
  3. Cilat janë aftësitë balistike të armës?
  4. A ka arma funksionim të parregullt ose defekt?
  5. Cili është pozicioni i qitësit?
  6. A e justifikon pozicioni i qitësit rezultatin traumatik dhe balistik?
  7. Cila trajektore ose drejtim i predhave rezulton nga përfundimet e raportit mjekoligjor?
  8. A përputhen deklarimet e personave të përfshirë me efektet balistike dhe traumatike?
  9. A është qëlluar drejtpërdrejt objektivi apo predha ka pësuar më parë rikoshet?
  10. A bëhet fjalë për shkrepje aksidentale ose aksident?
  11. A bëhet fjalë për vetëvrasje?
  12. Cilat janë aftësitë balistike të armëve të maskuara, si armët e tipit stilolaps ose mbajtëse çelësash?
  13. A i detyrohet zbulimi i mbetjeve në duart e të dyshuarit një të shtëne apo një shkaku tjetër?
  14. A janë dëmtimet në xhama, automjete ose objekte të tjera shkaktuar nga të shtënat apo nga një shkak tjetër?
topbackadd