چیست ^محل، یعنی صحنهای که در آن جرم ارتکاب یافته، حادثهای رخ داده یا هر رخداد دیگری که مورد تحقیق است اتفاق افتاده، فضای بررسی محسوب میشود که در آن نشانهها، آثار، ادله مادی و سایر عناصر اثباتی مربوط به عمل ارتکابی و اشخاص دخیل در آن وجود دارد یا میتواند وجود داشته باشد. از این عناصر میتوان نتایج سودمندی استخراج کرد که ما را در روشن شدن پرونده و در نتیجه در شیوه رسیدگی به آن هدایت میکند.
عناصر فیزیکی که در صحنههای جرم و اماکن مشابه کشف میشوند، از مهمترین عواملی هستند که نتیجه پروندهای را که به عدالت سپرده میشود تعیین میکنند و همچنین درک شیوه ارتکاب عمل مورد تحقیق را ممکن میسازند. روشن است که تفسیرهای آزمایشگاهی و علمی تا حد زیادی بر شناسایی، جمعآوری و ثبت عناصر از این اماکن مبتنی است.
روش بررسی ^
بر اساس الزامات هر پرونده مورد بررسی، انجام میدهیم:
- بازدید و معاینه محل در محل ارتکاب عمل، خواه برای جستوجوی ادله تکمیلی و خواه برای تأیید اظهارات و سایر عناصر پرونده.
- بازنمایی صحنه، که در آن با تحقیق علمی مناسب و بهرهگیری از مطالب درجشده در پرونده، همراه با اطلاعات ناشی از یافتهها و ادله مادی، به درک و احراز شرایط ارتکاب جرم یا هر عمل دیگری که مورد تحقیق است میرسیم.
- بازسازی صحنه جرم یا محلی که هر رخداد یا حادثهای در آن اتفاق افتاده است، از طریق تهیه طرحهای دیجیتال، نمودارها یا هر طرح دیگری که برای نشان دادن شیوه ارتکاب و ویژگیهای پرونده مورد بررسی لازم تشخیص داده شود؛ مانند حرکت اشخاص دخیل، مسیر گلولهها، حرکت وسایل نقلیه و غیره.
پرسشهای نمونهای که با بررسی محل میتوان به آنها پاسخ داد ^
محل وقوع رویداد در کجا تعیین میشود؟
مرتکب سرقت همراه با ورود غیرمجاز یا سرقت چه مسیری را طی کرده است؟
چرا سامانه هشدار عمل نکرده است؟
موقعیت تیرانداز کجاست؟
مسیر و جهت گلولهها چیست؟
آیا موقعیت تیرانداز نتیجه جراحتی-بالستیکی را توجیه میکند؟
آیا موضوع خودکشی است یا عمل مجرمانه؟
مسیر وسایل نقلیه دخیل در سانحه رانندگی چیست؟
آیا اظهارات اشخاص دخیل با عناصر موجود در محل سازگار است؟
در چه نقاطی ممکن است عناصری مرتبط با عمل ارتکابی یافت شود؟